مرور دسته

اخلاق ربّانی

ستایش مدح در کلام پیغمبر

در روایتی پیغمبر اکرم(ص) فرمودند: «إنَّ لِبَنِی آدَمَ جُلَساءً مِنَ الْمَلائِکَةَ»؛ برای افراد بشر همنشین هایی از فرشتگان هستند، « فَإذا ذَکَرَ أحَدٌ أخاهُ الْمُسْلِمِ بِالْخَیْرِ »؛ آن گاه که یکی از برادران مسلمان برادر مسلمانش را به نیکی…

حالت تفریطی شهوت جنسی

شهوت در انسان و در رابطۀ با هر امری، حالت تفریطی هم دارد. ممکن است انسان از نظر شهوی و نسبت به امر جنسی، مبتلا به جهت تفریطی اش باشد؛ یعنی شهوت جنسی را در خود سرکوب کند. آیا این پسندیده است که بگوید: چون هیجانِ شهوت در امور جنسی ضایع آفرین…

حالت افراطی شهوت جنسی

حالت افراطی نسبت به شهوت جنسی که از رذایل اخلاقی است، عبارت است از آن حالت نفس که نیروی عقل انسان از مقامی که از نظر خلقت به او داده شده است، پایین بیاید و نیروی شهوت بر نیروی عقل به طوری استیلا پیدا کند که عقل در ارتباط با امر جنسی، مطیع…

شکم پرستی و آثار آن

مسئلۀ پرخوری و شکم‌پرستی، از رذایل اخلاقی در ارتباط با نیروی شهوت است و همان حالت افراطی نیروی شهوت در رابطۀ با خوردن و آشامیدن است. در آثار اسلامی، این حالت از حالات زشت شمرده شده و پیامد‌های زشتی هم دارد. چه‌بسا این حالت، منشأ رذایل…

چگونگی رعایت مایحتاج زندگی

گاهی ممکن است انسان در مسئلۀ مایحتاج و کفاف از نظر خودش سوء تعبیر کند. انسان باید این مسئله را در ارتباط با محیط زندگی اش حساب بکند؛ چون گاهی افراط و گاهی تفریط می شود. انسان باید مسئلۀ مایحتاج و کفاف را در رابطه با جامعه ای که در آن زندگی…

مزاح در سیرۀ پیامبر

معَمَّر بن خَلاد نقل می کند: «سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ(ع)»؛ از حضرت موسی بن جعفر(ع) سؤال کردم: «فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ الرَّجُلُ يَكُونُ مَعَ الْقَوْمِ فَيَجْرِي بَيْنَهُمْ كَلَامٌ يَمْزَحُونَ وَ يَضْحَكُونَ»؛ شخصی در میان گروهی هست که…

بی‌اعتمادی نسبت به خائن

امام علی(ع) می فرماید: «لَا تَجْتَمِعُ الْخِيَانَةُ وَ الْأُخُوَّةُ»؛ خیانت و اخوّت و برادری با هم جمع نمی شوند؛ یعنی نمی شود بگوییم که ما مثل دو برادر به هم نزدیک هستیم، امّا در عین حال در سه بُعد مالی، آبرویی و ناموسی یا یکی از این ها…

ستایش «طلب دنیا» برای طلب آخرت

در روایتی هشام بن سالم می گوید: شخصی به امام صادق(ع) عرض كرد: «وَ اللَّهِ إِنَّا لَنَطْلُبُ الدُّنْیا»؛ به خدا قسم ما دنبال دنیا و پول درآوردن می رویم! «فقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ: تَصْنَعَ بِهَا مَاذَا»؛ امام به او فرمود: وقتی پول…

ترس از مرگ

در روایتی دارد که شخصی خدمت پیغمبر اکرم(ص) آمد و عرض کرد: «یا رَسُولَ اللَّهِ»! ای پیغمبر خدا! «مَا لِی لَا أُحِبُّ الْمَوْتَ»؛ چه شده که من مرگ را دوست ندارم؟ «فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مَالٌ»؛ حضرت به او فرمود: آیا تو مال داری؟ «فَقَالَ…

قوی ترین مردم

دو روایت است که صاحب وسائل در باب 52 از ابواب جهاد نفس نقل می‌کند که ظاهراً در مورد همین حالتی است که انسان در رابطۀ با قدرت دنیایی‌اش پیدا می‌کند و می‌خواهد جلوگیر باشد. روایت اوّل، همان روایت معروفی است که پیغمبر اکرم(ص) عبور می‌فرمودند و…