توبه، آداب و اسباب توبه و انابه

فهرست
پیشگفتار14
مقدّمه17
جلسۀ اوّل: 21
منتهای مقام توبه21
توبه از مادون حق21
رؤیت علّت توبه22
دیدن علّت رؤیت توبه23
راه‏های توبه از معاصی24
معاصی یک بُعدی24
معاصی دو بُعدی25
حق النّاس مالی25
حق النّاس جانی28
تشابه وصیت امام‏علی‏؟س؟ و حضرت زهرا؟سها؟ در دفن شبانه29
حقّ النّاس عرضِی29
معصیت ناموسی29
جلسۀ دوّم: 31
مروری بر مباحث گذشته31
معاصی دو بُعدی که جنبۀ دینی دارد32
راه، بسته نیست33
وفای خداوند به عهد پذیرش توبه34
وفای به عهد امام صادق‏؟س؟34
خداوند مشتاق توبه بنده است36
خداوند نزد گمان بنده است39
استغفار در دل شب40
تمسّک به ولایت، شرط پذیرش توبه42
حُر‏ در دنیا و آخرت44
جلسۀ سوّم: 47
مروری بر مباحث گذشته47
توبه از معاصی در روایات48
اقسام ظلم48
مقایسۀ آنچه ظالم و مظلوم در دنیا و آخرت به‏دست می‏آورند49
ظلم مالی50
بدعت در دین، سخت‏ترین گناه51
برداشت انحرافی از معارف دین51
تشریع و بدعت51
بدعت، طعمۀ هوای نفس دیگران است52
بدعت، القای شیطان است52
یک خاطره53
جواب منفی خدا به توبۀ بنده54
توبه‏ای که محال عادی است55
آداب توبه در روایات56
آداب غسل توبه56
آداب نماز و روزۀ توبه57
نمازی که پیامبر‏اکرم‏؟صل؟ برای توبه تعلیم فرمود58
حادثۀ کربلا در تاریخ بشریّت بی‏نظیر است59
جلسۀ چهارم: 61
آداب توبه61
اقرار به گناه62
اقرار به گناه بی‏نیاز‏کننده از اعتذار63
مقایسۀ اعتراف به گناه و افتخار به حسنه64
اثر پوشیده داشتن گناه64
شرایط کمال توبه66
اعتراف به گناه، اشاعۀ فحشاست66
اهمّیّت عمل در شب و سحر67
مستحبّات، نباید مانع انجام اصل عمل شود68
یا شب، افغانِ شبی یا سحر؛ آهِ سحری68
ذوب گوشت‏های روییده از حرام70
زدودن حلاوت شیرینی ناشی از گناه70
گفتگوی امام علی‏؟س؟ با کمیل71
توبۀ نصوح؛ یعنی خلوص در توبه72
شروط کمال توبه در لسان امام علی‏؟س؟73
فرق توبه با استغفار74
خباثت دشمنان خاندان امام‏حسین‏؟س؟75
جلسۀ پنجم: 77
مهلت برای توبه77
مهلت هفت ساعته به گناهکار78
حکومت صاحب الیمین بر صاحب الشمال80
مهلت از جهت تعداد معاصی81
مهلت از جهت انجام حسنات82
شست وشوی گناهان از طریق بلاها82
نقش بلا در تقرّب بیشتر اولیای خدا83
نعمتی که علامت استدراج است84
پوشش گناه85
نمازهای پنج‏گانه، صغایر را پوشش می‏دهد85
گناه و فضل بی‏منتهای الهی87
رحمت حق و طمع شیطان87
رحمت حق در ربط با مکان‏ها88
رحمت حق در ربط با زمان‏ها88
‏روا می‏کند90
پدر! ببین با ما چه کردند91
جلسۀ ششم: 93
گناهان کبیره و صغیره در آیات قرآن93
ترک کبیره، صغایر را می‏پوشاند93
گناهان کبیره و صغیره در آیات قرآن94
عفو صغیره در مقابل اجتناب از کبیره95
ترک کردن با ترک شدن فرق می‏کند95
راه‏های شناسایی معاصی کبیره96
ادلّۀ فقهی97
وعدۀ آتش و عقاب97
اشدیّت یا مساوی بودن با معصیت کبیره98
عدم پذیرش شهادت99
اصرار بر صغیره99
دلایل کبیره بودن اصرار بر صغیره100
اوّل، اصرار بر صغیره102
اصرار بر صغیره از نشانه‏های شقاوت است102
اصرار بر صغیره، باعث عدم پذیرش طاعات است104
حقیر پنداشتن معصیت106
حکایت مسلم جصاص از ورود کاروان امام‏حسین‏؟س؟107
جلسۀ هفتم: 109
اسباب کبیره شدن گناه صغیره109
حقیر شمردن گناه صغیره109
نگاه کمّی و کیفی به کوچکی گناه110
کم دیدن گناه110
کم دیدن گناه، باعث افزونی آنها می‏شود112
سنگین‏ترین گناهان114
مؤمن گناه را مانند کوه بالای سر خود می‏داند116
منشاء بزرگ دیدن گناه117
قسم چهارم؛ عدم ناراحتی از صغیره118
قسم پنجم؛ خوشحالی از ارتکاب صغیره118
قسم ششم؛ اظهار کردن گناه119
قسم هفتم؛ انجام صغیره توسط الگوی جامعه120
جلسۀ هشتم: 123
رابطۀ استغفار و توبه123
دو نظر در مورد ارتباط توبه و استغفار123
استغفار، غیر از توبه است124
استغفار، توبه است124
نظر غالب؛ استغفار توبه است125
توبه و استغفار دو چیز هستند126
سه توجّه گناهکار به خدا128
منشاء استغفار130
غرور، جهل مرکب است131
اکثر مردم مغرور هستند132
تأثر امام‏علی‏؟س؟ حین غسل حضرت زهرا‏؟سها؟135
جلسۀ نهم: 137
اسباب توبه137
عقل نظری137
قلب غیر ظلمانی139
اعتقاد به قیامت139
درمان اصرار بر گناه140
توجّه به نکوهش گناهکاران140
توجّه به عقاب‏های الهی140
توجّه به منشاء گرفتاری‏ها142
توجّه به گرفتاری‏های اولیا142
توجّه به پستی دنیا و شرافت آخرت142
توجّه به پرده‏پوشی و مهلت الهی142
توجّه به قبح گناه و فضیلت توبه145
توجّه به مرگ و سکرات آن145
توجّه به آسان‏تر بودن ترک گناه نسبت‏به توبه146
توجّه به ریشه‏های اصرار بر گناه146
پافشاری بر طاعت و صبر بر گناه146
استمداد از خداوند147
صورت امام‏حسین‏؟س؟ بر کف پای مادر149
توسّل به اولیا149
جلسۀ دهم: 151
انابه چیست؟151
انابه از نظر لغت152
رجوع خداوند و رجوع بنده153
توبۀ اوّل از ناحیۀخداوند154
توبۀ دوّم خداوند و بیان اینکه توبۀ عبد محفوف بین دو توبۀ ربّ است155
معنای اصطلاحی انابه155
انابه از نظر فقها156
انابه از نظر علمای اخلاق156
سوز و گداز عاصی بعد از توبه157
سوز و گداز نسبت‏به بزرگی خطا158
سوز درونی بهلول نبّاش158
دلیل طرد گناهکار از طرف پیامبر؟صل؟159
سوز و گداز به اختلاف تائبین160
سوز و گداز حضرت آدم‏؟ع؟160
ذكر مصیبت شهادت مسلم بن عقیل161
سوز و گداز حضرت داوود‏؟ع؟161
جلسۀ یازدهم : 165
محور همۀ تعاریف در انابه توجّه الی الله است165
انابه از نظر اهل معرفت166
فرق بین توبه و انابه167
اوّلین مرتبۀ انابه، آخرین مرتبۀ توبه است168
مراحل انابه169
رجوع اصلاحی به حق169
خروج از تبعات گناه169
تألّم روحی نسبت‏به گناه170
تلخی به جای لذّت در ذائقۀ روح171
تدارک مافات171
رجوعِ وفایی به حق171
ترک استهانت غافلین172
آگاهی نسبت‏به نیرنگ‏های نفس172
همۀ اعمال نیک مستند به الله تعالی است173
خاطره173
رجوع به حق حالاً173
حالت افتقار الی الله174
تابش انوار حق بر دل سالک174
زهیر‏ و سِیْر یک شبه176
بدایت و نهایت سیر الی الله176
حضرت‏استاد؟ره؟ | 180
دربارۀ مؤسّسۀ مصابیح‏الهُدیٰ | 187
آیات | 189
روایات | 193
اشعار | 206
نمایه | 209
کتابنامه | 214